Europese samenwerking in de Romeinse stad Ammaia
In het oosten van Portugal, tegen de grens met Spanje, ligt de Romeinse vindplaats Ammaia. Hoewel er vrijwel niets meer te zien is op de locatie zelf, wordt hier sinds 2009 grootscheeps archeologisch onderzoek uitgevoerd. Zeven Europese partners, waarvan vier universiteiten en drie commerciële bureaus, buigen zich gezamenlijk over deze site in het Europese onderzoeksproject Radio-Past. Doel: door non-destructief onderzoek inzicht krijgen in een complexe stedelijke vindplaats en de resultaten visualiseren voor een breder publiek. The Missing Link verzorgt het managementplan en de publieksontsluiting.
De Romeinse site
Ammaia maakt deel uit van het netwerk van steden in de Romeinse provincie Lusitania. Ammaia lag aan een wegenknooppunt waarvandaan Emerita Augusta en Norba Caesarina bereikt konden worden in het oosten en Abelterium in het zuidwesten. Daarnaast vormde de rivier de Sever ook een belangrijke verkeersader.
De stad is waarschijnlijk gesticht in de eerste eeuw na Christus, en bereikte haar grootste bloei tijdens de tweede en derde eeuw. Vanaf de vijfde eeuw zette een langzaam verval in. In de negende eeuw, toen dit deel van het Iberisch schiereiland onder islamitische heerschappij viel, lijkt de stad geheel verlaten te zijn ten faveure van het nabij gelegen Marvão, dat door de Arabische heerser Ibn Marwan gesticht was op een hoge heuveltop. In de straten en gebouwen van Marvão zijn nog duidelijk resten van Romeinse bouwmaterialen te zien, die vermoedelijk tijdens de afbraak van de stad tijdens de Middeleeuwen zijn hergebruikt. De locatie is sindsdien niet meer bewoond geweest en is momenteel voornamelijk in gebruik als landbouwgrond voor een olijfboomgaard. Een moderne autoweg van Marvão naar Portalegre is dwars over de site aangelegd en deelt de stad in tweeën. In totaal beslaat het oppervlak van de stad binnen de muren circa 21 hectare.
Onderzoek in Europees kader
In 2009 is een internationaal project van start gegaan binnen de kaders van de Europese Marie Curie-acties. Onder de projectnaam Radiography of the Past, afgekort tot Radio-Past, werken vier onderzoeksinstituten en drie commerciële bedrijven samen om ons begrip van complexe urbane vindplaatsen te vergroten en nieuwe onderzoeksmethoden te testen en te verbeteren. Daarnaast wordt gewerkt aan een site management plan waarbinnen visualisatie een belangrijke rol speelt. De partners zijn de Universiteit van Evora in Portugal, de Universiteit Gent uit België, de Universiteit van Ljubljana uit Slovenië, de British School in Rome, Media Agency 7Reasons uit Oostenrijk, Eastern Atlas uit Duitsland en The Missing Link uit Nederland. De projectcoördinatie is in handen van de universiteiten van Evora en Gent.
Resultaten afgelopen campagne
Deze zomer is het derde seizoen van gezamenlijk veldwerk afgerond. Diverse technieken als grondradar, weerstandsmetingen, LiDAR, luchtfotografie met helikites en microdrones zijn aangevuld met proefputten en metaaldetector-onderzoek. Inmiddels is de gehele stad in kaart gebracht en kan begonnen worden met de 3D-reconstructies. In dezelfde periode is het tweede Specialization Forum voor studenten met een masterdiploma georganiseerd, waarbij The Missing Link een masterclass site management heeft verzorgd. In dezelfde periode vond ook een visitatie vanuit de EU plaats, waarbij inhoud en voortgang van het project als uitstekend werden beoordeeld. De komende twee jaar zullen de publieksontsluiting en managementplan worden afgerond, waarna het project in 2013 met een internationaal congres in Gent zal worden afgesloten.
