Een drieluik van directievoering – deel 2: kribverlaging in de Waal
Hoewel het gros van de opdrachten die The Missing Link krijgt uitgevoerd dienen te worden op het land, zijn er soms projecten die het predicaat ‘grensgeval’ verdienen. Zo worden er tot 2015 enkele honderden kribben in de Waal, bedoeld om de stroming van de rivier te beïnvloeden, door Rijkwaterstaat verlaagd in het kader van Ruimte voor de Rivier. Na inventariserend onderzoek bleek het aannemelijk dat er resten van oudere kribben tevoorschijn zouden komen bij de verlagingswerkzaamheden. Daarom werden enkele kribben geselecteerd voor archeologische begeleiding.
Om in de toekomst het rivierengebied beter te beschermen tegen overstromingen, alsook om het gebied aantrekkelijker te maken, worden de kribben met ongeveer een meter verlaagd. Hierdoor wordt de waterstand lager, terwijl wel de vaargeul wordt behouden. De Waal zal dus makkelijker zijn weg kunnen vinden, zonder de scheepvaart in gevaar te brengen. Bij het verlagen van de kribben wordt de toplaag van basaltblokken verwijderd, waarna het onderliggende zandlichaam wordt afgegraven tot op het gewenste niveau. Vervolgens wordt de toplaag weer aangebracht.
In opdracht van L. Paans & Zonen, de civiele aannemer die een deel van de kribben zou gaan verlagen, ging The Missing Link aan de slag met de aanbesteding, contractering en directievoering over de actieve archeologische begeleiding van drie geselecteerde kribben in de huidige fase van het project. De opdracht ging uiteindelijk naar BAAC, dat deze week is begonnen met begeleiden van twee van de kribben (de derde volgt in september 2012).
In beide kribben werden resten aangetroffen van oudere waterbouwwerkzaamheden, wat ook voor de civiele aannemer een interessante kijk gaf op hoe hun voorgangers met deze kenmerkende elementen in de rivier waren omgegaan. In één van de kribben werden de restanten van houten vlechtwerk gevonden, die in matten over het oudere zandlichaam lagen. In de andere krib waren de matten niet aanwezig, maar was er wel sprake van een puinlaag onder het zandlichaam.
Mogelijk zullen er in de komende twee jaren nog meer kribben begeleid worden, maar de begeleiding zal dan passief zijn: als de aannemer iets aantreft waarvan hij vermoedt dat dit voor de archeologen interessant is, worden The Missing Link en BAAC ingeseind. Om de aannemer hierop voor te bereiden is tijdens het startoverleg duidelijk uitleg gegeven over wat er archeologisch gezien verwacht kan worden bij de kribverlagingen.
Door dit onderzoek zal, naar verwachting, in de komende vijf jaar meer bekend worden over hoe men in het verleden de Waal probeerde te sturen door middel van de kribben. Hierbij zal hout de grootste rol hebben gespeeld, zowel in de vorm van de reeds aangetroffen matten, alsook wellicht in de vorm van beschoeiingen en bekistingen.
Tekst en foto's: Harry Pape
